Wat vind je van het Forum en waarom zit je hier?

Gestart door antraciet, 06-10-2010 00:09:48

Vorige topic - Volgende topic

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

elianmars


Vulk


verburgh


elmarconi

Citaat van: elianmars op 06-10-2010 19:12:40
Verpaupert schrijf je met een "t"  ;) :-*

Aha, wederom "lering ende vermaeck"  :D
--
Autogas Inside . . .

Ben

De gewoonste schrijfwijze is tegenwoordig ter lering en vermaak, gevolgd door tot lering en vermaak. Ook ter lering ende vermaak, met het (opzettelijk) ouderwets aandoende ende, komt nog regelmatig voor. Wie de uitdrukking een nog wat archaïscher tintje wil geven, kan eventueel kiezen voor iets als ter leering ende vermaeck, maar daar zijn geen regels voor te geven.

Deze uitdrukking, waarvan de herkomst niet helemaal duidelijk is, bouwt voort op de aloude gedachte dat iets nuttigs ook aangenaam kan zijn; zo bestaat er het Latijnse gevleugelde woord miscere utile dulci (naar Horatius): 'het nuttige met het aangename verenigen'. In de zeventiende en achttiende eeuw sprak men doorgaans van tot nut en vermaak; in de negentiende eeuw werd tot leering en vermaak een gangbare uitdrukking. Het enige wat er aan die vorm nog archaïsch is, is leering met dubbel e; een vorm als vermaeck doet dus geen recht aan de oorsprong van de uitdrukking. Tegenwoordig is in Van Dale (2005) "tot lering ende vermaak" te vinden, en in Koenen (1999) staat "ter lering en vermaak".

Dat de uitdrukking ook tegenwoordig nog populair is, zou verband kunnen houden met de iconologische tentoonstelling 'Tot lering en vermaak', die in 1976 in het Rijksmuseum werd gehouden; misschien is het geen toeval dat de uitdrukking in 1984 (de eerstvolgende druk na de tentoonstelling) voor het eerst in Van Dale is opgenomen.

Marc O.

Citaat van: elianmars op 06-10-2010 19:12:40
Verpaupert schrijf je met een "t"  ;) :-*

Huh? Verpauperen - Verpauper - R - Fukschaap - Zit geen R in, dus: Verpauperd :D
...The Nile isn't just a river in Africa...

jberg


mehn

Citaat van: Marc O. op 06-10-2010 19:40:10
Citaat van: elianmars op 06-10-2010 19:12:40
Verpaupert schrijf je met een "t"  ;) :-*

Huh? Verpauperen - Verpauper - R - Fukschaap - Zit geen R in, dus: Verpauperd :D

Als het verleden tijd is klopt dat. In dit geval is het tegenwoordige tijd, dus met een t.
Als je "verpauperen" vervangt door "lopen" in de genoemde zin wordt het duidelijk. "De Volvo wereld loopt", niet "De Volvo wereld liep".

850R: Ferrita - PLX - Koni - Intrax - Android 4.4 Kit Kat
XC60 D4 AWD:

Vulk


elianmars


henry classic v70

620.000 km 2.5 10V '99 lpg Volvo V 70
305.000 km 1.6 16V '05 lpg Citroën C4

Vulk


elmarconi

Citaat van: Ben op 06-10-2010 19:39:34
De gewoonste schrijfwijze is tegenwoordig ter lering en vermaak, gevolgd door tot lering en vermaak. Ook ter lering ende vermaak, met het (opzettelijk) ouderwets aandoende ende, komt nog regelmatig voor. Wie de uitdrukking een nog wat archaïscher tintje wil geven, kan eventueel kiezen voor iets als ter leering ende vermaeck, maar daar zijn geen regels voor te geven.

Deze uitdrukking, waarvan de herkomst niet helemaal duidelijk is, bouwt voort op de aloude gedachte dat iets nuttigs ook aangenaam kan zijn; zo bestaat er het Latijnse gevleugelde woord miscere utile dulci (naar Horatius): 'het nuttige met het aangename verenigen'. In de zeventiende en achttiende eeuw sprak men doorgaans van tot nut en vermaak; in de negentiende eeuw werd tot leering en vermaak een gangbare uitdrukking. Het enige wat er aan die vorm nog archaïsch is, is leering met dubbel e; een vorm als vermaeck doet dus geen recht aan de oorsprong van de uitdrukking. Tegenwoordig is in Van Dale (2005) "tot lering ende vermaak" te vinden, en in Koenen (1999) staat "ter lering en vermaak".

Dat de uitdrukking ook tegenwoordig nog populair is, zou verband kunnen houden met de iconologische tentoonstelling 'Tot lering en vermaak', die in 1976 in het Rijksmuseum werd gehouden; misschien is het geen toeval dat de uitdrukking in 1984 (de eerstvolgende druk na de tentoonstelling) voor het eerst in Van Dale is opgenomen.

Bronvermelding mag best wel: http://www.onzetaal.nl/advies/leering.php  ;)
--
Autogas Inside . . .

Misha

Citaat van: ClaudiaMisha snapt het. :azn:
Citaat van: Marc O. op 16-08-2013 20:42:45Ja, zie je wel, Misha snapt het

Reitse